Tatarzy

Po wyparciu Chazarów w 988 roku i małżeństwie z bizantyjską księżniczką Anną Ruś Kijowska bardzo szybko urosła do rangi potęgi. W 1235 roku kraj stanął przed nowym, strasznym zagrożeniem. Byli nim Mongołowie zwani tutaj Tatarami. Wówczas podzielona na dzielnice Ruś nie była przygotowana na ich najazd. Miasta były plądrowane i palone, a jeńcy mordowani lub więzieni, by otrzymać w ich zamian haracze. Nowogród na północy kraju był wolny od najazdów Tatarów, którzy nie dotarli aż tak daleko. Tereny te były za to nękane przez najazdy Niemców i Szwedów. Oba narody zostały ostatecznie pokonane przez księcia Nowogrodu, legendarnego Aleksandra Newskiego. Wojska najeźdźców uległy podczas dwóch bitew, pod Newą w 1240 roku oraz na zamarzniętym jeziorze Pejpus w 1242 roku. Na południu sytuacja wyglądała znacznie gorzej. Tatarzy utworzyli nowe państwo Złotą Ordę, której centrum znalazło się w Saraju nad Wołgą. Tym samym księstwo ruskie zostało podporządkowane Tatarom.